|
แผนปฏิบัติการ 21 เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2535 ในการประชุมว่าด้วยสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา ณ กรุงริโอ เดอจาเนโร ประเทศบราซิล ที่ประชุมในครั้งนั้นได้มีข้อสรุปในการเสนอแผนปฏิบัติการพัฒนาอย่างยั่งยืน เน้นการพัฒนาที่สมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม จะต้องเดินควบคู่กันไป
โดยบทสรุปเรื่องแผนปฏิบัติการ 21 นี้มีทั้งหมด 4 ส่วน 40 บท ประกอบด้วย
อารัมภบท 1 หัวข้อ
ส่วนที่หนึ่ง มิติทางสังคมและเศรษฐกิจ 7 หัวข้อ
2. ความร่วมมือระหว่างประเทศ
3. การต่อสู้กับความยากจน
4. การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการบริโภค
5. ประชากรและความยั่งยืน
6. การคุ้มครองและส่งเสริมสุขภาพมนุษย์
7. การตั้งถิ่นฐานมนุษย์อย่างยั่งยืน
8. การตัดสินใจเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน
ส่วนที่สอง การอนุรักษ์และการจัดการทรัพยากร 14 หัวข้อ
9 การคุ้มครองชั้นบรรยากาศโลก
10 การจัดการที่ดินอย่างยั่งยืน
11 การแก้ไขปัญหาการตัดไม้ทำลายป่า
12 การแก้ไขปัญหาการแปรสภาพเป็นทะเลทรายและความแห้งแล้ง
13 การพัฒนาอย่างยั่งยืนในพื้นที่ภูเขา
14 การเกษตรอย่างยั่งยืนและการพัฒนาชนบท
15 การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ
16 การจัดการเทคโนโลยีชีวภาพ
17 การคุ้มครองและการจัดการมหาสมุทร
18 การคุ้มครองและการจัดการแหล่งน้ำจืด
19 การใช้สารเคมีเป็นพิษอย่างปลอดภัยมากยิ่งขึ้น
20 การจัดการของเสียที่เป็นอันตราย
21 การจัดการของเสียที่เป็นของแข็งและน้ำโสโครก
22 การจัดการกากกัมมันตรังสี
ส่วนที่สาม การส่งเสริมบทบาทของกลุ่มที่สำคัญ 11 หัวข้อ
23 อารัมภบทในการส่งเสริมบทบาทของกลุ่มที่สำคัญ
24 สตรีในการพัฒนาอย่างยั่งยืน
25 เด็กเยาวชนในการพัฒนาอย่างยั่งยืน
26 การส่งเสริมบทบาทของคนพื้นเมือง
27 ความร่วมมือกับองค์กรเอกชน
28 รัฐบาลท้องถิ่น
29 คนงานและสหภาพแรงงาน
30 ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม
31 นักวิทยาศาสตร์และนักเทคโนโลยี
32 การส่งเสริมบทบาทของเกษตรกร
ส่วนที่สี่ วิธีการในดารดำเนินงาน 8 หัวข้อ
33 การเงินสนับสนุนการพัฒนาอย่างยั่งยืน
34 การถ่ายทอดเทคโนโลยี
35 วิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน
36 การศึกษา การฝึกอบรม และการตระหนักของสาธารณชนี
37 การสร้างสมรรถนะเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน
38 การจัดองค์การเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน
39 กฎหมายระหว่างประเทศ
40 ข้อมูลข่าวสารเพื่อการตัดสินใจ
บทที่สำคัญที่เกี่ยวกับท้องถิ่น ก็คือ บทที่ 28 ว่าด้วยเรื่องของท้องถิ่น (Local Agenda 21) บทนี้มีเนื้อหากล่าวว่า ให้ท้องถิ่น หารือกับประชาชนเพื่อร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการ 21 ของท้องถิ่น ก็หมายความว่า ท้องถิ่นจะต้องรวบรวมข้อมูลข่าวสาร นำไปสร้างฉันทามติ ฉันทามตินั้นก็คือ แผนนั่นเอง โดยคิดว่าแผนปฏิบัติการนี้จะช่วยให้มีการปรับปรุงกฎเกณฑ์ของสังคมใหม่ ๆ ในทางที่ดีขึ้น พอทราบอย่างนี้แล้วเราก็นำหัวข้อต่าง ๆ ที่มีอยู่ใน Agenda 21 มาปรับใช้ในการวางแผน นี่ก็คือวิธีการดำเนินงาน ของ Agenda 21
ในประเทศไทยนั้นในปี 2542 รัฐบาลได้บรรจุเรื่องเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืนเข้าเป็นวาระแห่งชาติ และรัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการ พัฒนาเมืองแห่งชาติขึ้น โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานและเลขาธิการสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเป็นเลขานุการ คณะกรรมการชุดนี้ได้พยายามสนับสนุนให้เมืองใหญ่ต่าง ๆ ในประเทศไทยได้เข้าร่วมกระบวนการวางแผนปฏิบัติการ 21 ในขั้นต้นนี้ กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ โดยการสนับสนุนของรัฐบาลสวีเดนได้เริ่มโครงการนำร่องในเทศบาลนครนครราชสีมา และเทศบาลนครตรัง ในส่วนของสมาคมสันนิบาตเทศบาลก็กำลังจะเริ่มต้นในเมืองต่าง ๆ ในเร็ววันนี้ เพราะฉะนั้นต่อไป Local Agenda 21 ก็จะเป็นที่รู้จักกัน อย่างแพร่หลายอย่างแน่นอน
ความสัมพันธ์ระหว่างเมืองน่าอยู่ที่เทศบาลฯ ได้ดำเนินโครงการภายใต้ชื่อ เมืองคุณย่าน่าอยู่กับ Local Agenda 21 นั้น แม้ว่าโครงการ เมืองน่าอยู่จะเริ่มดำเนินการโดย WHO และเข้ามาในเมืองไทยผ่านทางกระทรวงสาธารณสุข แต่ Agenda 21 ดำเนินโครงการโดยสหประชาชาติ เข้ามาในนามของสภาพัฒนาเศรษฐกิจฯ กับกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ก็ตาม แต่เทศบาลฯ ก็สามารถนำเข้ามาผสมผสานกันได้อย่างลงตัว แผนปฏิบัติการ 21 จะเป็นส่วนเติมที่เมืองคุณย่าขาดไป เช่น การลดการใช้พลังงาน การรีไซเคิล การบำบัดน้ำเสีย ฯลฯ ถ้าจะเปรียบแล้ว เมืองน่าอยู่ก็เป็นส่วนหนึ่งของ Agenda 21 เนื่องจาก Agenda 21 มีเนื้อหาที่กว้างขวางในระดับโลก เน้นการรักษาสภาพแวดล้อมของโลก เน้นการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคมโดยวิธีการไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ถ้าเราทำได้เช่นนี้ เมืองเราน่าอยู่อย่างยั่งยืนแน่นอน
เทศบาลฯ ได้เริ่มดำเนินงานแผนปฏิบัติการ 21 ของท้องถิ่น โดยมีการจัดประชุมแนะนำแผนปฏิบัติการ 21 ให้กับทุกภาคีในเขตเทศบาล ไม่ว่าจะเป็นส่วนราชการทั้งหมดภายในจังหวัด องค์กรเอกชน สถาบันการศึกษา สื่อมวลชน ก็เข้ามารับรู้ถึงวิธีการดำเนินงานและร่วมกันสร้าง ฉันทามติบางประการในการดำเนินงาน ได้แก่ เรื่องของลำตะคอง ถนนหนทาง การกำจัดขยะ และการตกแต่งเมือง ต่อจากนั้นเทศบาลฯ ก็ตั้งคณะทำงานขึ้น เพื่อประสานฉันทามติที่ได้รับในการประชุมมาเป็นแผนปฏิบัติการ 21 และเพื่อประสานการดำเนินงานต่อไป
|
